Post 29: DE DESASTREUSE RUSSISCHE LUCHTLANDING OP HOSTOMEL AIRFIELD (DEEL 1)

Op 24 februari 2022, rond 05.30 uur lokale tijd, kondigde president Poetin een ‘speciale militaire operatie’ aan om Oekraïne te ‘demilitariseren en te denazificeren’.

De Russische elite Garde Luchtlanding eenheid, de 'gevleugelde Infanterie'

Vozdoesjno-Desantnije Vojska (VDV), stond centraal in het offensief van Moskou tegen Oekraïne.

Het eerste strategische doel was om het internationale vliegveld bij Hostomel met een verrassingsaanval van Russische luchtlandingseenheden zo snel mogelijk in te nemen.

Ondersteund door een snelle gemechaniseerde opmars vanuit het noorden zou men vervolgens een snelle toegang tot de hoofdstad proberen te krijgen.

Het vliegveld wat op ongeveer 10 kilometer afstand van Kiev ligt was van groot strategisch belang voor de Russen.

Op dit vliegveld wilde men een hub creëren waar troepen konden worden ingevlogen en materiaal kon worden verzameld voor de aanval op de hoofdstad.

Deze wilde men snel innemen om ‘de regering te onthoofden’ en te vervangen door een pro-Moskou-bewind.

 

DE DESASTREUSE RUSSISCHE LUCHTLANDING OP HOSTOMEL AIRFIELD

Geheel tegen de verwachtingen in van het Russische opperbevel sloeg het Oekraïense leger hard terug en bracht de VDV-een-heden zware verliezen toe.

De slag bij de luchthaven van Hostomel was een eerste indicatie van de algemene tactische misrekeningen die de Russische strijdkrachten tijdens de invasie van Oekraïne lieten zien.

Naast het gebrek aan personeel, leiderschap, adequate training en niet te vergeten de gevolgen van het lage moreel, waren er meer problemen voor de VDV.

Er is gebleken dat de Russische Luchtlandingseenheden en de Russische logistiek hopeloos verkeerd zijn afgestemd op elkaar.

Zo bleek dat de VDV niet in staat was om het beruchte 65 kilometer lange konvooi tijdens de opmars naar Kiev de reserveonderdelen en de verschillende soorten munitie van de gevechtsvoertuigen (BMD-3/4) via de lucht naar Hostomel te krijgen.

Deze werden vervolgens via de trein en weg aangevoerd vanuit Wit-Rusland, waarbij de Russische logistieke eenheden het vrijwel niet lukte om de juiste materialen bij de VDV af te leveren.

Daarnaast waren er ook problemen door onvoldoende coördinatie en planning door de afzonderlijke commandostructuur en een haperende inlichtingenketen. In hun dagelijkse evaluatie zeiden Britse defensiefunctionarissen dat de fouten, gemaakt door de Russische luchtlandingstroepen, de 'elite'-status van VDV ernstig hebben aangetast.

Ze gaven ook aan dat de VDV sinds het begin van de oorlog betrokken is geweest bij ‘een aantal opmerkelijke spraakmakende en tactische mislukkingen’.

Militaire historici zijn het erover eens dat de slag om Hostomel de zwaarste nederlaag is geweest die de Russische luchtlandingstroepen in de recente geschiedenis is toegebracht.

Eén eenheid binnen de VDV, het 331e Garde Parachute Regiment, dat wordt beschouwd als ‘elite binnen de elite’ heeft de zwaarste verliezen geleden in Oekraïne.

Tijdens de slag om Hostomel werden de tactische kwetsbaarheden van de VDV op een zeer kostbare wijze blootgelegd.

En tevens weerlegde de slag om Hostomel de Russische mythe van de bovenmenselijke capaciteiten en bijna-onoverwinnelijkheid van de Russische luchtlandingstroepen (VDV).

In dit artikel doe ik een poging tot analyse van de strijd rond de luchthaven van Hostomel, en de gevolgen voor de (mislukte) opmars van de Russische strijdkrachten naar de hoofdstad van Oekraïne, Kiev.

 

Russische luchtlandingstroepen vallen aan.

Na de aankondiging van president Poetin om 05:30 uur dat de ‘speciale militaire operatie’ was begonnen sloeg er om 06:30 uur een kruisraket in op de paradeplaats van de nabijgelegen Oekraïense Nationale Garde kazerne, een half uur later sloegen meerdere kruisraketten in op het vliegveld Hostomel.

Rond 06:00 uur 24 februari 2022 melde het hoofd van Bellingcat (een alom gerespecteerd internationaal onderzoeksbureau) dat er op diverse plaatsen in Wit-Rusland grote aantallen Russische helikopters en vliegtuigen klaarstonden om te vertrekken.

Rond 08:00 uur steeg een groep van 35 Russische helikopters op in Wit-Rusland en trok laagvliegend richting Kiev met als doel het vliegveld Hostomel snel te veroveren.

Aan boord waren ruim driehonderd parachutisten van de elite 11th en 31st Garde Luchtlanding Brigade.

De helikoptermacht bestond uit Ka-52's, Mi-24's, Mi-28's (gevechtshelikopters) en zowel verouderde als gemoderniseerde versies van de in 1967 ingevoerde Mi-8's/MI-17 (transporthelikopters) met luchtlandingstroepen aan boord.

Door laag te vliegen over de rivier de Dnjepr probeerde men onopgemerkt te blijven en daarmee ook de Oekraïense radarsystemen te ontwijken.

Maar al snel viel dat strijdplan volledig in duigen. Een eenheid van de Oekraïense Nationale Garde die belast was met de bewaking en beveiliging van de waterkrachtcentrale van Kiev gelegen aan de Kiev Cistern (een groot waterreservoir aan de Dnjepr rivier) merkte de aanvalsmacht al snel op.

Zij openden direct het vuur op de laagvliegende en kwetsbare helikopterformatie

Meerdere helikopters werden neergehaald door geweer- en mitrailleurvuur, man-portable air-defense system (MANPADS) en Zu-23-2 luchtafweergeschut.

De getroffen helikopters stortten in de Dnjepr rivier en de andere helikopters die werden geraakt werden gedwongen een noodlanding te maken langs de rivier.

Hun aanvliegroute bleek recht over de waterkrachtcentrale van Kiev heen te lopen die door de Oekraïense Nationale Garde werd bewaakt.

Het verassingselement was volledig weg en de eerste slachtoffers waren al gevallen voordat het vliegveld was bereikt. De eerste donkere wolken begonnen samen te pakken boven de onaantastbaar geachte VDV-eenheden.

Een neergeschoten Ka-52 gevechtshelikopter langs de oevers van de Dnjepr rivier Oekraïens Zu-23-2 luchtafweergeschut van de Nationale Garde VDV troepen bestormen het vliegveld Stukgeschoten VDV BMD voertuigen op het vliegveld 26 Russische eenheden landen op het vliegveld

Na de onheilspellende berichten over de naderende aanvalsmacht besloot het commando van de Oekraïense luchtmacht de 40^e Tactische luchtmacht Brigade op Vasylkiv luchtbasis net ten zuiden van de stad, direct met een aantal MiG-29MU1 Fulcrums en Su-24’s de lucht in te sturen.

Maar tegen de tijd dat die straaljagers de vijandelijke formatie bereikten, waren verschillende Hip-MI8C’s omstreeks 10.00 uur erin geslaagd om VDV troepen binnen de grens van de luchthaven te droppen, hierbij ondersteund door Russische luchtaanvallen met Su-24 en Su-25 (Ground attack aircraft).

Dit Russische succes was te danken aan het feit dat de Oekraïense verdedigers toch werden verrast door de snelheid van de eerste Russische aanval, ondanks de voorbereidingen die werden getroffen na de waarschuwing van de CIA.

De Oekraïense regering was al op 12 januari 2022 gewaarschuwd door William J. Burns, (de directeur van de CIA) toen hij een bezoek bracht aan Kiev, die zelfs aangaf dat vliegveld Hostomel het eerste strategische militaire doel van de Russen zou zijn.

 

Mislukte Boots on the ground

Al snel begonnen de eerste tactische blunders in het Russische aanvalsplan zichtbaar te worden. Parachutisten van het 331st die werden beschouwd als de ‘the best of the best’ behoorden tot de eerste Russische parachutisten die op 24 februari door middel van fast-roping ‘Boots on the ground’ moesten krijgen.

De bedoeling was dat zij zo snel mogelijk het verzet moesten breken op start- en landingsbanen, hangars en luchthavengebouwen.

Maar door de slechte inlichtingen en coördinatie kwamen zij al vastlopend vlak voor een verdedigingslinie van de Oekraïners terecht.

Volgens meerdere inlichtingenbronnen heeft vrijwel niemand van deze eenheid de aanval overleeft.

Oekraïne slaat terug

De Russische aanvalsmacht in de laagvliegende helikopters werden bestookt met geweervuur, mitrailleurs, 9K338 Igla-S MANPADs, Zu-23-2 luchtafweergeschut en westerse FIM-92 Stingers. Hierdoor viel de formatie uiteen en zwermde uit over de uitgestrekte terreinen op en rond het vliegveld. Russische piloten raakten in verwarring en paniek onder het zware vuur van grond-luchtraketten en luchtafweergeschut, vooral nadat een voltreffer één van hun commandanten had neergehaald.

Tijdens de hevige beschietingen werden meerdere Mi-8’s geraakt die volgepakt met luchtlandingstroepen in de omgeving of op het vliegveld neerstortten.

Ook enkele Ka-52 aanvalshelikopters werden uit de lucht schoten.

De VDV-eenheden die wel ongeschonden konden landen op het vliegveld werden zeer effectief bestookt door de Oekraïense BM-21 ‘Grad’ 122 mm multiple rocket launchers.

Langzamerhand begonnen de Oekraïense verdedigers grip te krijgen op de situatie. Hun tegenstand bleek doeltreffend en fel.

De verliezen onder de volledig verraste Russen liepen snel op.

Naarmate de strijd zich verder ontwikkelde werd de Oekraïense (lucht)verdediging steeds effectiever.

 

Hit en run acties

Toen de VDV-eenheden verspreid over het vliegveld kwamen te liggen door de felle beschietingen besloot de Oekraïense commandant om kleine teams samen te stellen.

Bewapend met MANPADS, antitankwapens en mitrailleurs zwermden zij in snelle civiele voertuigen uit over het vliegveld.

Met als doel ‘hit en run’ acties uit te voeren op de wijdverspreide en gedesoriënteerde Russische troepen.

Dit concept bleek erg succesvol en veroorzaakte verwarring bij de aanvallers, die hierdoor hun opmars naar het centrum van het vliegveld en de landingsbanen tijdelijk moesten Parachutisten van het 331e Garde Parachute Regiment probeerden dmv fast-roping ‘Boots on the ground’ te krijgen.

Een Oekraïense MiG-29MU1 Fulcrums stijgt op voor een tegenaanval op Hostomel Oekraïense BM-21 ‘Grad’ raketwerper vuurt op de Russische eenheden op het vliegveld Reservisten van territoriale eenheden en lokale gewapende burgers zetten de tegenaanval in staken.

Hieruit is gebleken dat de Oekraïense eenheden die sinds 2014 zijn getraind door westerse instructeurs en Special Forces in moderne oorlogsvoering enorme sprongen in kwaliteit hebben gemaakt.

In tegenstelling tot de Russische eenheden zijn ze extreem flexibel en horizontaal georganiseerd, en kunnen daardoor opereren in kleine groepen en zelfstandig beslissingen nemen.

Inlichtingendiensten slaan alarm

In de loop van de middag op 24e februari tijdens de hevige gevechten op het vliegveld sloegen de inlichtingendienst alarm.

Er waren 18 Il-76 transportvliegtuigen onderweg met nog meer VDV Luchtlandingseenheden.

De Oekraïense generaal Valeri Zaloezjni erkende het gevaar van een Russisch bruggenhoofd bij Hostomel en beval op het ‘kritieke moment’ in de strijd een grootschalige Oekraïense tegenaanval te lanceren.

Kolonel Oleksandr Vdovitsjnko van de 72ste gemechaniseerde brigade zette met zijn artillerie-eenheden de tegenaanval in. Ondertussen waren eenheden van de 80ste Oekraïense Luchtlandingsbrigade en een Georgisch Legioen op het vliegveld aangekomen in gepantserde voertuigen.

Deze eenheden gingen direct over tot een tegenaanval op de ‘vastgepinde’ luchtlandingstroepen die zich verscholen op en rond het vliegveld.

De tegenaanval werd daarnaast ondersteund door de Oekraïense luchtmacht met Mi-24 (Hind) helikopters en enkele MIG29s.

 

Geen Airhead

Ondanks de zware gevechten en het feit dat de VDV nog steeds niet het vliegveld onder controle had gekregen, laat staan dat ze een perimeter, of ‘airhead’ hadden gevestigd, waren er toch 18 Il-76 vliegtuigen met versterkingen onderweg.

Een merkwaardige situatie, want de Russen hadden nog steeds niet de Oekraïense grondtroepen, luchtafweereenheden en de luchtmacht uitgeschakeld.

De Oekraïense eenheden hielden dapper stand en waren zelfs tot een tegenaanval overgegaan en hadden de Russen verdreven bij de landingsbanen.

Voorzichtig kunnen we tot de conclusie komen dat de Russische verassingsaanval in deze fase van de strijd volledig mislukt was.

 

Oekraïense Luchtmacht in actie

Na de melding van de naderende Luchtlandingsvloot met 18 Il-76 vliegtuigen kwam de Oekraïense Luchtmacht in actie.

De 40^e Tactische Luchtmacht Brigade stuurde straaljagers de lucht in om de Il-76 transportvliegtuigen afgeladen met luchtlandingstroepen te onderscheppen.

Volgens de Oekraïense Luchtmacht, Associated Press en meerdere openbare bronnen zouden als gevolg van het doorgeven van de nauwkeurige aanvliegroutes door de CIA al snel twee Iljoesjin Il-76 beladen met luchtlandingstroepen zijn achterhaald en neergeschoten.

Het eerste vliegtuig zou zijn neergehaald nabij Vasylkiv, ongeveer 40 kilometer ten zuiden van Kiev.

Het tweede vliegtuig zou zijn neergehaald nabij Bila Tserkva, 85 kilometer ten zuiden van de hoofdstad.

Of het daadwerkelijk neerhalen van beide vliegtuigen heeft plaatsgevonden weten we niet, harde bewijzen of fotomateriaal ontbreken bij deze beweringen.

In dit geval is de gevleugelde tekst ‘In oorlogen sneuvelt de waarheid als eerste’ wellicht van toepassing?

Daarom blijft het ook onduidelijk of dit invloed heeft gehad op het verdere verloop van de operatie. Maar wat wel vaststaat, volgens inlichtingenbronnen en afgeluisterde Russische radioberichten is, dat de missie van de IL-76 luchtvloot hierna werd afgebroken.

Hoogstwaarschijnlijk durfden de piloten en commandanten geen landing meer te riskeren op Hostomel door de verliezen en de hevige strijd die nog steeds op het vliegveld gaande was.

De Il-76’s werden Territoriale eenheden voeren Hit en run acties uit rondom het vliegveld

De Oekraïense 4de Snelle Reactie Brigade van de Nationale Garde voert versterkingen aan

Een vernietigde BMD-4 vlak bij de ingang van het vliegveld Militairen van het 3e onafhankelijke Oekraïense Special Forces Regiment op jacht naar Russische parachutisten in de bossen gedwongen terug te keren naar Wit-Rusland, waar de parachutisten vervolgens uit de transportvliegtuigen werden gehaald en over de weg naar Hostomel werden gestuurd.

 

Russische Blitzkrieg loopt vast

Waarschijnlijk hadden de commandanten en de Russische legerleiding de inname van het vliegveld ingeschat als ‘Just a walk in the park’, maar de realiteit bleek een stuk weerbarstiger.

De Russische eenheden werden in een situatie gedwongen waar ze niet op hadden gerekend.

Ze hadden schijnbaar geen idee waar ze hun vijanden konden verwachten en hoe ze het beste konden worden bestreden.

Ook de ondersteunende raketbeschieting, die tot doel had verdedigers uit te schakelen, slaagde er niet in de Oekraïense verdediging rond de luchthaven te verzwakken.

De VDV kwam vast te zitten op en rond het vliegveld en was niet in staat om een uitbraak te forceren en te voorkomen dat Oekraïense troepen in de buurt van de landingsbaan kwamen.

Al snel begonnen de problemen met de gebrekkig radiocommunicatie zijn tol te eisen omdat VDV-commandanten hun wijdverspreide eenheden niet konden bereiken.

De gecodeerde Azart- en Akveduk-radio’s bleken vrijwel niet te werken doordat de eigen eenheden de benodigde 4G zendmasten hadden opgeblazen.

Uit noodzaak gingen de VDV-militairen gebruik maken van hun eigen mobiele telefoons (via het Oekraïense netwerk) om contact op te nemen met commandanten of om vuursteun te krijgen.

 

Oekraïense tegenaanvallen

De luchthaven werd langzaam geheel omsingeld door Oekraïense eenheden die de Russische troepen tegen de avond verder terugdrongen richting de bossen buiten de luchthaven.

De aangeslagen en fors uitgedunde VDV-eenheden groeven zich in en wachtten op versterkingen waarvan ze dachten dat ze snel over land zouden worden gebracht vanuit Wit-Rusland.

Er was door de commandanten herhaaldelijk toegezegd dat er versterkingen en extra materieel binnen enkele uren zou komen.

Maar het duurde aanzienlijk langer en na felle gevechten stonden de parachutisten er nog steeds alleen voor. Bij gebrek aan gepantserde voertuigen waren de Russische troepen afhankelijk van luchtsteun om de Oekraïense opmars af te wenden, maar de toegezegde luchtsteun bleef uit in de eerste fase van de aanval.

De Oekraïense eenheden bestreden de Russische troepen in twee fasen.

Eerst vuurden Oekraïense gevechtshelikopters en artillerie op de onbeschermde VDV troepen op de luchthaven en vervolgens maakten eenheden in de nacht jacht op de weggevluchte Russische parachutisten in de bossen en omgeving van de luchthaven.

De aanvallen op de grond werden uitgevoerd door reservisten van territoriale eenheden en lokale gewapende burgers. Maar ook de Oekraïense 4de Snelle Reactie Brigade van de Nationale Garde speelde een belangrijke rol.

Deze eenheid, opgericht in 2015, is getraind in overeenstemming met de NAVO-doctrines door buitenlandse militaire adviseurs en Special Forces.

Deze eenheid had ruime gevechtservaring opgedaan door de jarenlange strijd met de Russische proxy-separatisten in Oost-Oekraïne.

Tijdens deze tegenaanval had het 3e onafhankelijke Special Forces Regiment (Oekraïense Spetsnaz) een speciale opdracht meegekregen om zo dicht mogelijk bij de landingsbaan te komen om minimaal de eerste Il-76 uit te schakelen, zodat geen andere piloten meer zouden durven landen.

Bovendien hadden de Oekraïense verdedigers op en rond de landingsbanen meerdere verdedigingslinies ingericht.

Ze hadden ook obstakels, zoals bussen, tractoren en bouwmaterialen op de startbanen geplaatst om te voorkomen dat Russische transportvliegtuigen de eerste golf van VDV-troepen zouden komen versterken.

Een uitgeschakeld VDV BMD-4 gevechtsvoertuig Een gesneuvelde Russische VDV militair in de bossen rondom het vliegveld Oekraïense National Garde eenheden en reservisten van de territoriale eenheden zuiveren de bossen rondom het vliegveld.

Militairen van de Oekraïense National Garde tijdens de gevechten rondom het vliegveld

Gebrek aan nachtkijkers

Dat de logistiek niet in orde is in het Russische leger is alom bekend, maar uit diverse rapporten is gebleken dat zelfs de VDV onvoldoende materiaal had om de operatie goed uit te kunnen voeren.

Ook het gebrek aan voldoende nachtkijkers kwam de VDV duur te staan.

Er zijn meerdere rapporten bekend waarbij VDV eenheden door het gebrek aan nachtkijkers op elkaar hebben geschoten (blue on blue) met een aanzienlijke aantal dodelijke slachtoffers.

Tegen de avond ontstonden er apocalyptische toestanden door de nachtelijke Oekraïense grond- en heliaanvallen op de parachutisten die vastgepind op en rond het vliegveld lagen.

Door de hit en run acties van de verdedigers brak er paniek uit en trokken de weinige overlevenden de nabijgelegene bossen en velden in.

Paradoxaal genoeg waren de Oekraïense National Garde eenheden en reservisten van de territoriale eenheden die deze bossen moesten zuiveren wel in het bezit van nachtzichtapparatuur.

Toen de ochtend aanbrak was het vliegveld terugveroverd door de Oekraïense troepen op de VDV.

De verliezen aan de zijde van de VDV kunnen exceptioneel genoemd worden, zowel in materieel als in manschappen uitgedrukt.

De Oekraïense beweringen dat het elite 331st Garde Parachute Regiment tot de laatste man is uitgeroeid zijn mijns inziens overdreven.

Maar wat wel een feit is, is dat de schamele overblijfselen van de eens zo onaantastbare elite-eenheid op 29 maart zijn teruggetrokken naar Wit-Rusland.

 

VDV verovert het vliegveld

Ondanks het feit dat de verdedigers van de luchthaven de eerste aanval op de 24e februari 2022 afsloegen, werd op 25 februari 2022 de aanval hervat met een nieuwe luchtaanval in combinatie met een grondaanval door VDV gepantserde versterkingen afkomstig van de Wit-Russische grens, die door de Oekraïense verdediging braken.

Hierdoor kregen de VDV-eenheden de kans om meer troepen per helikopters aan te voeren om het vliegveld onder controle te krijgen.

Nadat de overmacht te groot werd en de verliezen aan de Oekraïense zijde snel opliepen trokken de Oekraïense verdedigers zich terug naar een verdedigingslinie net buiten het vliegveld.

Een linie van waaruit ze nog steeds het vliegveld onder vuur konden nemen.

Nadat de Russen de controle over het vliegveld hadden overgenomen, probeerden ze de landingsbaan te repareren. Dit bleek onmogelijk vanwege de constante gevechten en artilleriebeschietingen, waardoor de Russen hun logistieke plan om de luchthaven gereed te maken als uitvalsbasis van waaruit de aanval op Kiev kon worden ingezet niet konden

uitvoeren. In plaats van op de ‘drempel’ van Kiev te landen, werden enkele honderden Russische parachutisten gedwongen om op eigen houtje en met licht gepantserde en kwetsbare voertuigen op te rukken naar de Oekraïense hoofdstad.

Om de snelheid in de opmars te houden, poogden gemechaniseerde eenheden van het VDV en een colonne van de Russische gemechaniseerde brigade (BTG) die werden aangevoerd via de weg (de Wit-Rusland route), rechtstreeks een opmars naar Boetsja en Irpin te forceren.

Maar door slecht gecoördineerde acties liepen echter ze al vlak bij het vliegveld Hostomel en Boetsja in hinderlagen met aanzienlijke verliezen aan mankracht en uitrusting tot gevolg.

Ook hadden de Russen zich vergist in de Oekraïense troepen die ondanks het verlies van de luchthaven de Russische troepen op Hostomel bleven aanvallen en beschieten.

De Oekraïners waren hierdoor succesvol in het voorkomen van het gebruik van de luchthaven als luchtbrug.

 

Russische offensief stagneert

Het Russische offensief en opmars richting Kiev begon te stagneren, Oekraïense troepen stopten de opmars richting Boetsja en Iripin.

De volgende ontwikkelingen bleken cruciaal. In plaats van zich aan te passen aan de nieuwe realiteit en te zoeken naar manieren om ermee om te gaan, werden de VDV en het Russische leger richting en rond Kiev grotendeels een statische kracht, wachtend op extra bevoorrading.

Dit leidde uiteindelijk tot de vorming van het beruchte 65 kilometer lange konvooi dat de opmars naar Kiev moest staken vanwege een gebrek aan brandstof.

De dodelijke hinderlagen die volgden in Hostomel en Boetsja brachten gesneuvelde Russische troepen in de straten van Hostomel Oekraïense troepen stopten de opmars niet alleen aanzienlijke verliezen toe aan de Russische eenheden, maar zorgden ook voor een grimmig besef van wat te verwachten was bij het verder oprukken naar Kiev.

Geconfronteerd met slecht of afwezig leiderschap, een gebrek aan voorraden, dagelijkse beschietingen en aanzienlijke slachtoffers en een laag moreel werden de VDV en de Russische grondtroepen gedwongen om zich in te graven langs de weg om zich te verdedigen tegen Oekraïense artillerie- en drone-aanvallen.

Ook de gemotoriseerde eenheden van de ‘beste strijders van de Tsjetsjeense Republiek’ die onderweg waren naar Kiev om de Oekraïense president Volodymyr Zelenksky te liquideren werden totaal vernietigd door de Oekraïense Nationale Garde en de Special Forces eenheid ‘Alpha’ (Oekraïense Spetsnaz ).

De situatie van de opmars naar Kiev was volledig analoog aan de situatie op het vliegveld Hostomel. Hier was een aanzienlijk Russisch troepenmacht gestationeerd.

Deze was in afwachting van het bevel voor een aanval op Kiev dat nooit kwam.

Russische troepen die hier gestationeerd waren, waren in wezen sitting ducks geworden, zonder bevel om op te rukken en geen bevel om zich terug te trekken, terwijl ze constant werden beschoten door Oekraïense artillerie en gevechtshelikopters.

Pas op 28 maart trokken de Russische strijdkrachten zich definitief terug van het vliegveld.

Oorzaken en gevolg

Wat nader beschouwt kunnen we de vraag stellen of het mislukken van de hele operatie een kwestie van een slechte planning, tactische blunders of misschien wel arrogantie was.

Wat volgens defensie-experts en analisten wel vaststaat is het feit dat de onaantastbaar geachte Russische elite VDV eenheden niet opgewassen waren tegen de in veel gevallen gewone territoriale verdedigingseenheden, reservisten en gewapende burgers.

Men kan dus spreken van een fundamentele tekortkoming in het systeem van training en opleiding van de VDV.

 

Combinatie van factoren

Het Britse ministerie van Defensie en onderzoekers van de Atlantische Raad voerden aan dat de Russische poging om vliegveld Hostomel en Kiev in te nemen faalde door een combinatie van meerdere factoren.

In de inleiding zijn de algemene tactische misrekeningen al genoemd, maar volgens deze deskundigen heeft Rusland zich tevens vergist in de gevechtsbereidheid van de Oekraïense krijgsmacht en het hele Oekraïense volk.

De Russische commandanten bleken uit te blinken in zelfgenoegzaamheid, wat heeft geleid tot aanzienlijke verliezen, zoals ook bij de VDV.

Uit de mislukte aanval bleek ook Ruslands onvermogen om te anticiperen op het Oekraïense verzet. En daarbij bleven de commandanten hun oorspronkelijke bevelen opvolgen, ook al verliepen de gebeurtenissen niet volgens plan, waardoor de problemen verergerden.

De oorzaken liggen waarschijnlijk ook in de bevelsstructuur en leiding.

Het Russische leger is verticaal en heel hiërarchisch opgebouwd.

Alle instructies komen van boven en dat maakt Russische soldaten afwachtend en reactief, mede door het vrijwel ontbreken van onderofficieren.

Daardoor is er zeer weinig flexibiliteit, beslissingsbevoegdheid en creativiteit.

Hoogstwaarschijnlijk is de aanval op de hoofdstad niet alleen mislukt door de Oekraïense verdediging en tegenaanvallen op het vliegveld Hostomel, maar ook door het stagneren van het Russische offensief en de opmars.

Hierdoor moesten grote hoeveelheid materieel en Russische eenheden blijven wachten op Hostomel, onderhevig aan constante Oekraïense artillerie- en helikopterbeschietingen.

Ook moeten we niet vergeten dat de opmars via de Wit-Russische grens sterk werd belemmerd door logistieke problemen, deels veroorzaakt door de Wit-Russische oppositie, dissidente spoorwegarbeiders, hackers en ‘partizanen’ die de spoorlijnen in Wit-Rusland saboteerden.

Deze acties werden georganiseerd door drie netwerken die bekend staan als ‘Bypol’, de ‘Gemeenschap van spoorwegarbeiders’ en de ‘Cyberpartizanen’.

En ‘last but not least’, het gebruik van smartphones. Voor het eerst in de militaire geschiedenis zijn deze gebruikt op het slagveld als ondersteuning van de troepen.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan de besturing van drones en het doorsturen van ‘live’ inlichtingeninformatie. Je zou als metafoor kunnen stellen dat de inzet van smartphones op hun eigen manier even krachtig kan zijn als de inzet van raketten en artillerie.

Ondanks het feit dat de Russen kwalitatieve en kwantitatieve voordelen hebben, zijn ze er niet in geslaagd hun primaire doelstellingen te bereiken, waardoor het Kremlin gedwongen werd om zijn strategische doelen in de oorlog te wijzigen.

De Russische commandanten blijken grote tactische fouten te hebben gemaakt,

Ze hebben belangrijke doorslaggevende factoren gemist of genegeerd tijdens deze mislukte luchtlandingsaanval.

 

In deel 2 ga ik hier nader op in.

Oekraïense militairen laten na de herovering van het vliegveld een kapotgeschoten vlag zien Parachutisten van het 331e Garde Parachute Regiment poseren bij een voertuig na de herovering van het vliegveld Bronnen voor dit artikel deel 1 en 2 zijn bij de eindredacteur opvraagbaar.

In het eerste artikel over de Luchtlandingaanval op het vliegveld Hostomel heeft u in de inleiding over de problemen van de Russische elite Luchtlandingseenheid Vozdoesjno-Desantnije Vojska (VDV) kunnen lezen.

Ook een verslag over de aanval zelf.

In dit artikel een overzicht van de historie, organisatiestructuur en reorganisaties van de VDV. Daarnaast een poging tot analyse van de tactische en operationele problemen waar de VDV tijdens de aanval op het vliegveld mee te maken heeft gekregen.

In de historie en organisatiestructuur van de VDV zijn stukjes van de puzzel terug te vinden die misschien antwoord kunnen geven op de vraag waarom de luchtlanding bij Hostomel zo desastreus is verlopen.

 

Door: Majoor Fred Warmer,

Militair historisch onderzoeker

 

Fotos uit ‘INFANTERIE 28 38 Kennis & Inzicht (VIO)